Joke Huisman blogt over taal in beleid, social media en op het web. Zij is directeur van dialogosgroep.
Joke Huisman blogt over taal in beleid, social media en op het web. Zij is directeur van dialogosgroep.
Vind je het moeilijk je verhaal aantrekkelijk en logisch op papier of op het web te zetten? En zoek je een methode om voortaan scherp, to-the-point en leesbaar over te komen? Maak dan gebruik van m’n leesbaarheidstips. Je vindt ze in het e-book HOE RAAK IK M’N LEZER? Als je je aanmeldt voor onze Taalflits kun je ’t e-book helemaal gratis downloaden. Met dank voor de vele tips die anderen mij gaven via LinkedIn en de schrijftrainingen Met het Oog van de Lezer en De Leesbaarheidsfactor. Ook die tips vind je terug in het e-book. En heb je nog meer suggesties om teksten perfect op je lezer of doelgroep af te stemmen? Ik hoor ze graag op huisman@tekstkwaliteit.nl. Ik zorg er dan weer voor dat jouw ideeën een breder gehoor vinden.
Waar kijk jij als lezende professional naar uit? Naar korte, boeiende en aantrekkelijk geschreven teksten? Met een structuur die het mogelijk maakt efficiënt te scannen en te lezen? Ja natuurlijk, hoor ik je zeggen: “Ik wil graag snel tot de kern komen. Geen lange aanloop, maar conclusies voorop. Geen ondoordringbare, saaie, inhoudsloze teksten, maar verhalen die ertoe doen. Ja, en dan lees ik veel sneller, effectiever en eficiënter. En krijg ik ook nog plezier in m’n werk.” Wees je eigen lezer, zou ik zeggen. Of vraag een collega je tekst als lezer te scannen. En vraag het vooral als die het druk heeft. Want ook jouw lezers hebben vaak 100 andere dingen te doen. Lees verder »
Ben jij een lezende professional? Dan schrijf je zelf natuurlijk ook. Hou je dan rekening met je lezer? Schrijf je sprekend en vraag je je af wat je lezer eraan heeft? Raar eigenlijk dat er vaak zo’n kloof gaapt tussen je leeservaring en je eigen schrijfgedrag. Zelf heb ik daar ook last van. Sterker nog, de beste schrijvers hebben ermee te kampen. Schrijf jij als professional? Maak het je lezer dan zo makkelijk mogelijk. Lees verder »
Wil jij je teksten altijd in 1x perfect op papier of op ’t web hebben? Wedden dat het je niet lukt? Schrijven is een proces. Schaven en schrappen hoort erbij. Doe je dat niet, dan snapt je lezer echt niet wat jij wilt zeggen. Ga na wat je zelf graag leest: wat valt je op, wat lees je eerst en wat sla je over? Als je schrijft zoals je zelf graag leest, snappen je lezers gelijk wat je bedoelt. En je voorkómt dat ze aan de haal gaan met een totaal andere boodschap dan jij wilt overbrengen. Twee keer winst dus. Je schrijft met effect en de LEESBAARHEIDSFACTOR van wat je schrijft neemt met sprongen toe. Lees verder »
Wil jij weten wie je lezer is? Of heb je daar geen boodschap aan? Schrijf jij liever ingewikkeld met vaktermen, zo lang mogelijke zinnen en een boodschap die verstoppertje met je lezer speelt? Dat mag natuurlijk. Maar dan weet je zeker dat je lezer al na twee zinnen afhaakt. Die heeft geen tijd om je hersenspinsels te doorgronden. Laat staan er zelf ook nog wat van te vinden. Die lezer kan dan ook niet anders dan zijn of haar eigen interpretatie geven aan wat jij weigert duidelijk over het voetlicht te brengen. Zonde van jouw energie én die van je lezer. Lees verder »
Hoe hou ik m’n lezers op het netvlies? Veel schrijvers hebben last van een ‘lezersblock’. Ik ook. Al schrijvend vergeet ik vaak dat ik dat er ook nog lezers zijn. Raar eigenlijk, want als schrijvende professional wil je natuurlijk dat je écht gelezen wordt. Waarom wil ik dan al m’n kennis en ideeën spuien zonder me af te vragen of ik m’n lezers daarmee wel boei? En waarom gaapt er vaak zo’n kloof tussen m’n leeservaring en m’n eigen schrijfgedrag? Lees verder »
Mag ik mij even voorstellen: ik ben Jouw Lezer!
Ik – Jouw Lezer – ben onwetend. Althans, onwetender dan je denkt. Jij overschat mij schromelijk, altijd. Jij denkt dat ik aan een half woord genoeg heb. Jij denkt dat ik begrijp waar je het over hebt. Jij denkt dat ik uit jouw woordenbrij precies die informatie haal die ik nodig heb. Niet dus! Lees verder »
WEGENS SUCCES HERHAALD. SCHRIJF MET EFFECT
Hoe bereik je effect met je tekst? En hoe staat het met de leesbaarheidsfactor van wat je schrijft?
Je weet alles van taal? Overtref jezelf met de INNOVATIEVE trainingsmethode De Leesbaarheidsfactor van d i a l o g o s. Om toerbeurt ben je lezer én schrijver. Als lezer perfectioneer je de tekst van je collega-deelnemer. Als schrijver zie je de leesbaarheidsfactor van je tekst met sprongen toenemen. Want je gaat zelf op de stoel van je lezer zitten. Een workshop die TAALPROEVERS MET LEF niet mogen missen. Lees verder »
Wil je écht gelezen worden? Vraag je dan af waar jij zélf als lezer naar uitkijkt. Naar korte, aantrekkelijk en boeiend geschreven teksten? Met een structuur die het mogelijk maakt efficiënt te lezen? Ja natuurlijk, hoor ik je zeggen: “Ik wil graag snel tot de kern komen. Geen lange aanloop, maar conclusies voorop. Geen ondoordringbare, saaie, inhoudsloze teksten, maar verhalen die ertoe doen. Ja, en dan lees ik veel sneller, effectiever en efficiënter.” Lees verder »
Wel ‘s van een intelligente speeltuin gehoord? Een speeltuin waar kinderen hun taal verrijken? Als het goed is komt er binnenkort zo’n ‘taaltuin’ in de Rotterdamse multiculti wijk Spangen. Bedenkster en ontwerpster Fenneke Hordijk, Neerlandica en kunstenaar, vindt dat haar taaltuin juist in een multiculturele wijk moet komen. Waarom?
Taaltuin verrijkt meertaligheid kinderen
Fenneke Hordijk: “Rotterdam is een stad waar het merendeel van de kinderen meerdere talen spreken. En dát is voor hun taalontwikkeling geen handicap, maar juist een verrijking. Lees verder »
Wilt u uw organisatie in de kijker zetten? Ga dan online met uw jaarverslag en begin nu. Nadeel is dat uw belanghouders, klanten of relaties alles van u weten. U kunt hen niet langer om de tuin leiden. Voordeel? U bent transparant, duurzaam en maatschappelijk verantwoord bezig. U spaart niet alleen papier, maar u zet de deur wagenwijd open. Dat is een revolutie. Want niet langer redeneert u van binnen naar buiten, maar het principe van de gebruiker bepaalt, krijgt zo de overhand. Lees verder »
Schrijf je voor een breed publiek? Of voor een andere doelgroep dan waar je zelf toe behoort? Hou dan het taalniveau van je lezers in de gaten. Sterker nog, ga zelf op de stoel van je lezer zitten. Wie is die lezer eigenlijk? Probeer een concrete persoon voor de geest te halen. Maak het hem of haar in elk geval zo makkelijk mogelijk. Want anders haakt je lezer af.
Wees lezer van je eigen tekst
In m’n vorige blog gaf ik aan hoe belangrijk het is je in je lezer te verplaatsen. Dus zelf je eigen lezer te zijn. Dat riep veel reacties op. Daarom nu tips om te zorgen dat die lezer niet voortijdig afhaakt. Probeer je voor te stellen dat je zelf je eigen lezer bent. En dat je weinig tijd of weinig zin hebt om informatie tot je te nemen. Lees je tekst ook zo. Lees verder »
Ben je intelligent? Vast wel. Anders zou je deze blogs niet lezen. Sterker nog, dikke kans dat je erg slim bent. Maar hoe communiceer je met je lezers? Schriftelijk bedoel ik. Ik durf te wedden dat je dat lastig vindt. Je weet immers veel, denkt genuanceerd en schrijft meestal doorwrocht als je stukken moet produceren. Want je wilt graag dat je lezers te weten komen wat je zelf allemaal weet. Mis dus. Je lezers hoeven dat helemaal niet te weten. Sterker nog, daar hebben ze meestal helemaal geen tijd of zin in. Je zult hen moeten ‘verleiden’. Hoe doe je dat?
Verplaats je in je lezer
De beste manier om daar achter te komen is je in hun context te verplaatsen. Lees verder »
Hoe communiceer je over betalingsproblemen. Bijvoorbeeld bij de energierekening, waterschapsbelasting of huurachterstand? Zo moedigen websites van corporaties hun probleemhuurders aan contact met hen op te nemen. Maar wat als mensen het probleem van achterstallige betaling ontkennen? Hoe bereik je hen of beter nog hoe voorkom je betalingsproblemen?
Zendergericht
Organisatiesites zijn meestal zendergericht: wie komt er in mijn huisje? Interactie kan via mail of een inlogcode. Dat betekent wel dat de ‘zoeker’ moet weten dat er een probleem is om er informatie over te vragen. Maar mensen met een betalingsprobleem zijn vaak geneigd hun problemen te ontkennen en aanmaningsenveloppen op een grote stapel te leggen of onder in een la te stoppen. Lees verder »
Als ambtenaren in mensentaal communiceren bespaart dat de overheid miljoenen euro’s. Echt waar? Ja. Maar waarom doen ze dat dan niet? ‘t Zou toch de gewoonste zaak van de wereld moeten zijn om burgers, klanten of andere contacten BEGRIJPELIJK te woord te staan? Daarover ging het Symposium Overheid en Burger van de Nederlandse Taalunie in de Beurs van Berlage op 13 april 2011.
Denken en schrijven vanuit de lezer
Voor de duidelijkheid, het ging over publieksteksten. Blijkt dat Schrijfwijzers en Handleidingen niet werken, ook al zijn ze vaak digitaal. Schrijven is het middel, de boodschap is het doel. Dus steek je geen extra tijd in het opzoeken van de juiste opbouw, zinsconstructie of schrijfstijl. Terecht? Ja, want ’t kost een hoop energie en de kans dat je vindt wat je zoekt is gering. Maar meestal zijn schrijvers zich er niet eens van bewust dat de jas die ze hun boodschap aandoen niet past. Waarom? Omdat ze zich moeilijk kunnen verplaatsen in de lezer. Of er niet aan toe komen de bril van de lezer op te zetten. Logisch als je gewend bent in vaktermen of ambtelijke taal te communiceren. Lees verder »
Bij de gemeente Almere gingen teksten de deur uit waarvan zelfs burgemeester Annemarie Jorritsma dacht: “Daar snappen de burgers geen bal van. Daar moet echt meer aan gebeuren dan even een cursusje. Een mentaliteitsverandering is nodig. We moeten het fors aanpakken om te zorgen dat iedere gemeenteambtenaar in begrijpelijk Nederlands zijn verhaal doet.”
Veel telefoontjes, mails en klachten
De onduidelijke externe communicatie leidde in gemeente Almere tot veel telefoontjes, mailtjes, klachten en bezoekers met vragen. De gemeente wilde dit halveren door intern een attitudeverandering te realiseren. Lees verder »
De helft van alle Nederlanders vertrouwt online informatie van de overheid. Nederlanders lopen dan ook voorop als het gaat om vertrouwen in informatie die de overheid op internet geeft. De vraag is natuurlijk of een percentage van 49 % veel is. Want 51% van de Nederlanders vertrouwt online overheidsinformatie dus niet. Dat blijkt uit de Digital Influence Index van Fleishman-Hillard. Lees verder »
Hoe maak je de omslag naar een meer klantgestuurde organisatie? Denk van buiten naar binnen, luidt het devies. Maar hoe doe je dat? En hoe krijg je je medewerkers zo ver? Natuurlijk kunt u de dialoog met uw klanten of doelgroep aangaan en online uw diensten verlenen. Met een serviceplatform op internet. Dat is natuurlijk prachtig en voor iedere organisatie aan te bevelen. Maar wat doet u met mensen die blijven bellen of mailen? ’t Klinkt gek, maar stel u op zoals de échte slager of bakker. Die weet precies wat u nodig heeft, hoe het met uw gezondheid is en wat u gisteren of vorige week hebt meegemaakt. Dat is wat anders dan voorgeprogrammeerde klantprofielen of digitale FAQ’s. Lees verder »
Steeds meer organisaties vinden het belangrijk zelf op internet hun klanten of relaties op te zoeken. En niet alleen om hun online reputatie op peil te houden. Heeft uw organisatie ook een Social Media Project? Twittert u? Of denkt u, het waait wel weer over? Dan zit u er waarschijnlijk naast. Vooral voor communicatieprofessionals zijn Social Media inmiddels onontkoombaar. Lees verder »
Hoe wilt u uw doelgroep te woord staan? Vriendelijk, meelevend, respectvol? Of juist afstandelijk, ambtelijk of streng? Als uw lezers informatie van u krijgen, begrijpen ze dan wat er staat of denkt u daar niet over na? Zeker als het gaat om uw klanten, is het opleidingsniveau doorgaans lager dan dat van u of uw medewerkers. Maar ook als mensen hooggeletterd zijn, willen ze graag duidelijk en zonder poespas horen waar ze aan toe zijn of wat ze geacht worden te doen.
Moeilijk schrijven is duur
Moeilijk schrijven kost geld. Veel geld. Stel iemand begrijpt niet wat ze moet doen en pakt de telefoon. Arbeidskosten voor u zo’n 15 euro. Of iemand schrijft terug dat hij ’t niet begrijpt en u moet in een brief misverstanden de wereld uit helpen: kosten zo’n 150 euro. Lees verder »